🧬 Telomer Yapı ve Fonksiyonları
Telomer, ökaryot hücrelerde kromozomların uç kısımlarında bulunan,
tekrar eden DNA dizileridir. İnsanlarda bu dizi TTAGGG şeklindedir ve
protein kodlamaz.
Telomerin Yapısı
- Tekrarlayan DNA dizilerinden oluşur
- Kromozom uçlarında bulunur
- Shelterin protein kompleksi ile korunur
- Genetik bilgi içermez
Telomerin Fonksiyonları
- Kromozom uçlarını korur
- DNA kaybını önler
- Kromozomların birbirine yapışmasını engeller
- Hücresel yaşlanmayı belirler
Telomer Kısalması
Telomerler her hücre bölünmesinde kısalır. Belirli bir uzunluğun altına düştüğünde
hücre bölünmesi durur ve hücre yaşlanır veya apoptoza girer.
Telomeraz Enzimi
Telomeraz, telomerleri uzatan bir enzimdir.
- Eşey ana hücrelerinde aktiftir
- Embriyonik hücrelerde aktiftir
- Kanser hücrelerinde aktiftir
📝 Mini Test (AÖL / TYT)
1. Telomerlerin temel görevi nedir?
2. Telomer kısalması hangi durumla ilişkilidir?
3. Telomeraz enzimi en çok hangi hücrelerde aktiftir?
4. Telomerlerin yapısında hangisi bulunmaz?
5. Kanser hücrelerinin ölümsüz olmasının nedeni nedir?
